Σημαντική δικαστική επιτυχία ενώπιον του Ελεγκτικού Συνεδρίου

Απόφαση 1285/2026 - Έβδομο Τμήμα

 Με την υπ’ αρ. 1285/2026 απόφασή του, το Έβδομο Τμήμα του Ελεγκτικού Συνεδρίου έκανε δεκτή προσφυγή τεχνικής εταιρείας που εκπροσωπήθηκε από το γραφείο μας και ανακάλεσε πράξη που εμπόδιζε τη σύναψη 2ης συμπληρωματικής σύμβασης σε έργο συντήρησης και αποκατάστασης φθορών οδικού δικτύου στη Δυτική Αττική. Το Δικαστήριο έκρινε ότι οι πρόσθετες εργασίες δεν συνιστούσαν νέο, αυτοτελές τεχνικό έργο, αλλά αναγκαίες και ομοειδείς εργασίες που εντάσσονταν λειτουργικά στο αντικείμενο της αρχικής σύμβασης και είχαν καταστεί αναγκαίες λόγω απρόβλεπτων περιστάσεων κατά την εκτέλεση. Ιδιαίτερη σημασία έχει η κρίση ότι η ποσοτική αύξηση επιμέρους εργασιών και η διάρκεια της συμπληρωματικής σύμβασης δεν αποτελούν, από μόνες τους, κριτήρια που αποκλείουν τη νομιμότητα της τροποποίησης. Η απόφαση ήρε το κώλυμα για την υπογραφή της συμπληρωματικής σύμβασης και διέταξε την επιστροφή του παραβόλου στην προσφεύγουσα. «οι περιλαμβανόμενες [...] εργασίες δεν αποτελούν νέο, διακριτό τεχνικό έργο» (σκ. 22).

 Σύνοψη της απόφασης

Το πραγματικό υπόβαθρο. Η υπόθεση αφορούσε δημόσιο έργο συντήρησης και αποκατάστασης φθορών οδικού δικτύου στη Δυτική Αττική. Κατά την εκτέλεση του έργου προέκυψαν εκτεταμένες και επαναλαμβανόμενες βλάβες στο οδόστρωμα, οι οποίες συνδέθηκαν, μεταξύ άλλων, με έντονο καιρικό φαινόμενο του Δεκεμβρίου 2025. Η αναθέτουσα αρχή προχώρησε στην έγκριση 2ης συμπληρωματικής σύμβασης για πρόσθετες εργασίες αποκατάστασης, συνολικής δαπάνης 453.051,90 ευρώ χωρίς ΦΠΑ (561.784,36 ευρώ με ΦΠΑ). Μαζί με την 1η συμπληρωματική σύμβαση, η συνολική αύξηση ανήλθε σε 49,99% της αξίας της αρχικής σύμβασης.

Η προσβαλλόμενη κρίση. Με πράξη αναπληρωτή Επιτρόπου είχε κριθεί ότι κωλύεται η σύναψη της 2ης συμπληρωματικής σύμβασης, με βασική αιτιολογία ότι οι προβλεπόμενες εργασίες δεν αποτελούσαν τμήμα του φυσικού αντικειμένου της αρχικής σύμβασης αλλά νέο, διακριτό τεχνικό έργο, και ότι η έκταση και η διάρκεια των εργασιών υπερέβαιναν το αναγκαίο μέτρο.

Η δικαστική κρίση. Το Έβδομο Τμήμα απέρριψε αυτή την προσέγγιση. Έκρινε ότι οι εργασίες της 2ης συμπληρωματικής σύμβασης δεν αποτελούν νέο και αυτοτελές έργο, αλλά ομοειδείς, αναγκαίες εργασίες αποκατάστασης που εντάσσονται λειτουργικά στο αντικείμενο της αρχικής εργολαβίας. Ειδική βαρύτητα δόθηκε στο ότι το αρχικό συμβατικό αντικείμενο δεν ήταν ένα απολύτως κλειστό, γεωμετρικά προκαθορισμένο έργο, αλλά αφορούσε τη συντήρηση του οδικού δικτύου και την αντιμετώπιση φθορών και επειγουσών περιστάσεων κατά την εξέλιξη της εργολαβίας. Στην κρίση αυτή συνεκτιμήθηκε ιδίως ότι ο ίδιος ανάδοχος διατηρούσε ήδη εργοταξιακή παρουσία στα επίμαχα τμήματα του οδικού δικτύου και ότι η συνέχιση των εργασιών από αυτόν απέτρεπε την αλληλοεπικάλυψη εργασιών και τη διάσπαση της ευθύνης που θα συνεπαγόταν η εμπλοκή διαφορετικού φορέα.

«οι περιλαμβανόμενες στην ελεγχόμενη συμπληρωματική σύμβαση εργασίες δεν αποτελούν νέο, διακριτό τεχνικό έργο, διαφορετικό από το αντικείμενο της αρχικής σύμβασης» (σκ. 22).

Το διατακτικό. Το Δικαστήριο έκανε δεκτή την προσφυγή και την υπέρ αυτής ασκηθείσα παρέμβαση, ανακάλεσε την πράξη που εμπόδιζε τη σύναψη της συμπληρωματικής σύμβασης και αποφάνθηκε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή της. Παράλληλα, διέταξε την απόδοση του καταβληθέντος παραβόλου στην προσφεύγουσα.

Γιατί η απόφαση έχει ιδιαίτερη σημασία

Η απόφαση παρέχει ουσιαστικές κατευθύνσεις για την εφαρμογή του θεσμού των συμπληρωματικών συμβάσεων σε δημόσια έργα συντήρησης, όπου το φυσικό αντικείμενο εξελίσσεται δυναμικά και ενδέχεται να προκύψουν απρόβλεπτες ανάγκες κατά την εκτέλεση. Ιδίως, επιβεβαιώνει ότι η αξιολόγηση δεν εξαντλείται σε μια αριθμητική σύγκριση ποσοτήτων ή στη διάρκεια των πρόσθετων εργασιών, αλλά απαιτεί συνολική εξέταση της τεχνικής συνάφειας, της λειτουργικής ενότητας του έργου, των περιστάσεων που γέννησαν την ανάγκη τροποποίησης και της δυνατότητας ή μη διαχωρισμού των εργασιών.

Πηγή: Ελεγκτικό Συνέδριο, Έβδομο Τμήμα, Απόφαση 1285/2026.