Νόμος Κατσέλη: Τι αλλάζει μετά την απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου για τον υπολογισμό των τόκων

 Μεγάλες διαφορές στα ποσά των τοκοχρεολυτικών δόσεων επιφέρει η απόφαση του Αρείου Πάγου για τον τρόπο υπολογισμού των δόσεων «κόκκινων δανείων», των οποίων η εξυπηρέτηση είχε υπαχθεί στις προβλέψεις του νόμου Κατσέλη.

 Η πρόσφατη απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου έρχεται να δώσει απάντηση σε ένα ζήτημα που ταλαιπώρησε επί χρόνια δανειολήπτες και δικαστήρια: με ποια βάση υπολογίζονται οι τόκοι στις ρυθμίσεις του ν. 3869/2010 για τη διάσωση της κύριας κατοικίας. Σύμφωνα με όσα ανακοινώθηκαν στις 5 Φεβρουαρίου 2026, το ανώτατο δικαστήριο έκρινε, με ευρεία πλειοψηφία, ότι ο εκτοκισμός πρέπει να γίνεται επί της μηνιαίας δόσης που ορίζει η δικαστική ρύθμιση και όχι επί του συνολικού κεφαλαίου της οφειλής. 

Η σημασία της εξέλιξης είναι προφανής. Όταν οι τόκοι υπολογίζονται πάνω στο σύνολο του ρυθμισμένου ποσού, η τελική επιβάρυνση του οφειλέτη αυξάνεται αισθητά και η συμμόρφωση με τη δικαστική απόφαση γίνεται δυσκολότερη. Αντίθετα, ο υπολογισμός επί της μηνιαίας δόσης εναρμονίζεται περισσότερο με τον προστατευτικό χαρακτήρα του νόμου και με τη λογική της βιώσιμης αποπληρωμής που υπηρετεί η ρύθμιση της κύριας κατοικίας. 

Η απόφαση αυτή έχει ιδιαίτερη βαρύτητα, επειδή έρχεται να κλείσει μια πραγματική νομολογιακή αμφισβήτηση που είχε δημιουργηθεί τα προηγούμενα χρόνια. Ήδη πριν από την κρίση της Ολομέλειας είχαν διατυπωθεί στη νομολογία και στη θεωρία διαφορετικές προσεγγίσεις ως προς το αν ο τόκος πρέπει να «τρέχει» πάνω στη δόση ή πάνω στο άληκτο κεφάλαιο. Η παρέμβαση του Αρείου Πάγου, συνεπώς, δεν αφορά απλώς μία τεχνική λεπτομέρεια, αλλά τη συνολική λειτουργία των δικαστικών ρυθμίσεων του νόμου Κατσέλη. 

Σε πρακτικό επίπεδο, οι δανειολήπτες που έχουν ήδη υπαχθεί σε ρύθμιση του ν. 3869/2010 αποκτούν ισχυρό νομικό έρεισμα για να ζητήσουν επανυπολογισμό των οφειλών τους με βάση τη νέα ερμηνευτική κατεύθυνση. Για τράπεζες και servicers, η απόφαση σημαίνει ότι ο τρόπος αποτύπωσης και παρακολούθησης των απαιτήσεων αυτών δεν μπορεί πλέον να αγνοεί το δεσμευτικό πλαίσιο που θέτει το ανώτατο δικαστήριο. 

Ωστόσο, ένα κρίσιμο θέμα παραμένει ανοιχτό μέχρι να αποτυπωθεί πλήρως το σκεπτικό της απόφασης: η έκταση των αναδρομικών ή όχι συνεπειών της. Το ζήτημα του συμψηφισμού ή της επιστροφής ποσών που έχουν ήδη καταβληθεί εξαρτάται από το σκεπτικό της απόφασης, και αναμένεται με μεγάλο ενδιαφέρον.

Από νομικής πλευράς, το ενδιαφέρον της υπόθεσης εντοπίζεται και στο ότι επιβεβαιώνεται μια ερμηνεία πιο κοντά στον σκοπό του ν. 3869/2010, δηλαδή στην αποτροπή νέας υπερχρέωσης και στη διατήρηση μιας ρεαλιστικής δυνατότητας αποπληρωμής για τον οφειλέτη. Αυτό άλλωστε συνδέεται με τη γενικότερη φιλοσοφία της ρύθμισης της κύριας κατοικίας, όπως αυτή αναπτύχθηκε στο άρθρο 9 του νόμου και στις μεταγενέστερες τροποποιήσεις του. 

Για όσους έχουν ενεργές ρυθμίσεις ή εκκρεμότητες σχετικές με δόσεις του νόμου Κατσέλη, το επόμενο βήμα είναι η εξατομικευμένη νομική και οικονομική αποτίμηση της υπόθεσής τους: έλεγχος του τρόπου με τον οποίο υπολογίστηκαν μέχρι σήμερα οι τόκοι, σύγκριση με τη νέα ερμηνευτική γραμμή και αξιολόγηση τυχόν αξιώσεων για διόρθωση των δοσολογίων ή για περαιτέρω δικαστικές ενέργειες. Η εξατομικευμένη νομική αξιολόγηση μετά τη δημοσίευση της απόφασης είναι, πλέον, ουσιώδης.