ΕΑΔΗΣΥ 1680/2026: Μη νόμιμη η αδικαιολόγητη απαίτηση προηγούμενης εμπειρίας αποκλειστικά σε μονάδες υγείας

ΕΑΔΗΣΥ 1680/2026: Μη νόμιμη η αδικαιολόγητη απαίτηση προηγούμενης εμπειρίας αποκλειστικά σε μονάδες υγείας

Με την υπ’ αριθ. 1680/2026 απόφαση, η Ενιαία Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων έκρινε ότι όρος διακήρυξης, με τον οποίο απαιτούνταν από τους υποψηφίους να αποδεικνύουν προηγούμενη εμπειρία σε συμβάσεις σίτισης που είχαν εκτελεστεί αποκλειστικά σε δημόσιες ή ιδιωτικές μονάδες υγείας, ήταν καταδήλως δυσανάλογος και περιοριστικός του ανταγωνισμού.  

Η Αρχή επισήμανε ότι δεν αρκεί η επίκληση της ιδιαιτερότητας του αντικειμένου μιας νοσοκομειακής σύμβασης για να δικαιολογηθεί ο αποκλεισμός εμπειρίας που έχει αποκτηθεί σε άλλες συμβάσεις μαζικής σίτισης. Αντιθέτως, πρέπει να αποδεικνύεται συγκεκριμένος και αντικειμενικός λόγος για τον οποίο μόνο η προηγούμενη εκτέλεση σύμβασης σε νοσοκομείο μπορεί να καταδείξει την απαιτούμενη τεχνική ικανότητα.

Κατά την ΕΑΔΗΣΥ, οικονομικός φορέας που διαθέτει επαρκή εμπειρία στην παραγωγή και διανομή γευμάτων σε άλλους χώρους στους οποίους εφαρμόζονται επίσης αυστηρές απαιτήσεις υγιεινής, ασφάλειας και οργάνωσης, όπως σχολεία ή πανεπιστήμια, μπορεί να διαθέτει την απαιτούμενη τεχνική καταλληλότητα για την εκτέλεση αντίστοιχης σύμβασης σε μονάδα υγείας.  

Ιδιαίτερη σημασία έχει η επισήμανση της Αρχής ότι η επαναλαμβανόμενη θέσπιση τέτοιων απαιτήσεων μπορεί να οδηγήσει στη δημιουργία ενός «πολύ κλειστού κύκλου φορέων», στους οποίους και μόνο θα μπορούν να ανατίθενται στο μέλλον οι συγκεκριμένες υπηρεσίες. Μία τέτοια πρακτική έχει ως αποτέλεσμα επιχειρήσεις που δεν έχουν ήδη εκτελέσει νοσοκομειακή σύμβαση να δυσκολεύονται ή να αδυνατούν να αποκτήσουν ποτέ την απαιτούμενη εμπειρία, ακόμη και αν διαθέτουν αποδεδειγμένη τεχνική και επαγγελματική ικανότητα σε απολύτως συναφές αντικείμενο.  

Για τον λόγο αυτό, η ΕΑΔΗΣΥ έκρινε ότι ο επίμαχος όρος παραβίαζε τα άρθρα 18 παρ. 1 και 75 παρ. 1 και 4 του ν. 4412/2016, καθώς και τις αρχές της αναλογικότητας, της ίσης μεταχείρισης, της διαφάνειας και του ελεύθερου ανταγωνισμού, και έκανε δεκτό τον σχετικό λόγο της προδικαστικής προσφυγής. 

Η σημασία της απόφασης

Η απόφαση παρουσιάζει ευρύτερο ενδιαφέρον για τους δημόσιους διαγωνισμούς, καθώς επιβεβαιώνει ότι η προηγούμενη εμπειρία μπορεί να αποτελεί νόμιμο κριτήριο τεχνικής και επαγγελματικής ικανότητας, δεν μπορεί όμως να προσδιορίζεται τόσο στενά ώστε να μετατρέπεται σε μηχανισμό διατήρησης της αγοράς μεταξύ των ήδη υφιστάμενων αναδόχων.

Η κρίση της ΕΑΔΗΣΥ μπορεί, συνεπώς, να αξιοποιηθεί και σε άλλες διαδικασίες στις οποίες απαιτείται προηγούμενη εκτέλεση σύμβασης αποκλειστικά σε έναν πολύ συγκεκριμένο τύπο φορέα ή εγκατάστασης, χωρίς να αιτιολογείται γιατί αντίστοιχη ή συγκρίσιμη εμπειρία δεν είναι επαρκής για την απόδειξη της τεχνικής ικανότητας.

Κρίσιμο κριτήριο δεν είναι η τυπική ταυτότητα της προηγούμενης σύμβασης, αλλά αν η προηγούμενη εμπειρία αποδεικνύει ουσιαστικά την ικανότητα του οικονομικού φορέα να εκτελέσει επιτυχώς το νέο αντικείμενο.